4 september 2010
Voor wie ze nog niet gezien heeft: op boston.com staat een prachtige serie Russische foto's van honderd jaar geleden, in kleur nota bene!
"[The photographer] used a specialized camera to capture three black and white images in fairly quick succession, using red, green and blue filters, allowing them to later be recombined and projected with filtered lanterns to show near true color images."
» Russia in color, a century ago
# ^ Toen ik een jaar of vijftien was verslond ik de boeken van illustere tienerauteurs als Thea Beckman en Paul Biegel. Voor volwassenliteratuur had ik geen belangstelling. Toch zou ik niet lang daarna de overstap maken.
Rond die tijd werd op tv de film Le due vite di Mattia Pascal uitgezonden, een verfilming van Luigi Pirandello's roman Wijlen Mattia Pascal met Marcello Mastroianni in de hoofdrol. Het sujet is spreekt tot de verbeelding: Een zakenman op reis leest in de krant dat zijn stoffelijk overschot is gevonden in een greppel bij zijn woonplaats. Deze vergissing doet hem besluiten zijn leven opnieuw vorm te geven. Als hij daarna ook nog een flinke som geld wint in het casino, kan hij zijn geluk niet op...
In de boekenkast van mijn moeder vond ik vervolgens een boekje waar een casino op de kaft stond afgebeeld. (De roulette fascineerde mij inmiddels, ik had zelfs mijn eigen casinospel). Het was een Prismapocket van Dostojevski's De speler.
De speler vond ik een schitterend boek. Rijke adel, liefde, gokken, reusachtige winsten, dramatisch verliezen en een aansprekend beschrijving de de negentiende eeuw: een prachtige binnenkomer in de wereldliteratuur. Het boekje had een nawoord en was uitgebreid geannoteerd. Zo leerde ik dat het tsaristische Rusland een fascinerend rangenstelsel voor ambtenaren had. En dan nog al die exotische Russische namen!
Sindsdien was ik veelvuldig in de bieb te vinden. Eerst stonden de Dostojevski's op de leeslijst: Witte nachten, Arme mensen, De dubbelganger, Het dorp Stepantsjikovo en zijn bewoners. Via de achterflap of het nawoord kom je in aanraking met andere negentiende-eeuwse Russen:
Alexander Poesjkin: De kapiteinsdochter, Schoppenvrouw, De verhalen van wijlen Ivan Bjelkin.
Gogol: De neus, De mantel, Dagboek van een gek.
Tolstoj: De kozakken, De dood van Ivan Iljitsj, De kreutzersonate.
Toergenjev: Eerste liefde, Lentebeken, Asja.
Ljermontov: Een held van onze tijd.
Allemaal zeer aansprekende korte verhalen, novelles en bondige romans. Allemaal scheppen ze een spannend en geromantiseerd beeld van het oude Rusland. Prachtige boeken, stuk voor stuk! Maar de Russen hebben een zware naam in Nederland: filosofie, geloof, getheoretiseer. Eén personage lijkt wel vijf verschillende namen te kunnen dragen: Kolja, Nikolaj, Nikolaj Andrejevitsj en Nezjoerin kunnen allemaal hetzelfde personage aanduiden.
Oorlog en Vrede, De gebroeders Karamazov of Misdaad en Straf zijn misschien niet de beste instappers voor de lezer die voor het eerst een Rus ter hand neemt. Maar begin eens met de verhalen van Poesjkin. In het uitzonderlijke geval dat je daar niks aan vindt, weet je direct dat je de overige negentiende-eeuswe Russen ook links kunt laten liggen. Ik moet er niet aan denken!
# ^ We moeten weer even in actie komen om onze vrienden bij Greenpeace een hart onder de riem te steken:
Red het zeeleven, mail Princes
Voor de blikjes tonijn die je koopt worden nog steeds veel bedreigde haaien, roggen, zeeschildpadden en ander zeeleven bijgevangen. Veel dieren sterven onnodig in de netten. Dit moet stoppen! Greenpeace roept bedrijven zoals Princes op alleen tonijn te verkopen van bestanden waar het goed mee gaat en waarvoor geen andere zeedieren zijn gedood. Kom in actie, doe mee en red het zeeleven. Stuur Princes een e-mail.
Maar ja... Princes... Tonijn... Is dit niet een druppel op een gloeiende plaat? De hele zee gaat naar de knoppen! Zijn er niet veel dratischere maatregelen nodig? We hebben bij de Beagle-aflevering Moord op zee al kunnen zien hoe overbevissing in zijn werk gaat. En voor mensen met een sterke maag is er natuurlijk Sea the truth:
# ^ 
Het kan niet missen: HTML5 komt er aan. Voor iedereen die regelmatig met zijn vingers aan HTML zit, maar niet exact weet wat hij nu van HTML5 kan verwachten, heeft Jeremy Keith een beknopte en uiterst leesbare inleiding geschreven: HTML5 for web designers.
Het boekje, een cahier bijna, is de eerste uitgave in boekvorm van hét online magazine voor web developers A List Apart. Keith begint met een korte introductie over de ontstaansgeschiedenis van HTML5. Het verschil tussen "HTML5" en "HTML 5" komt aan de orde, maar gelukkig staat hij bij dit geneuzel niet te lang stil. Dit doet hij wel bij belangrijke nieuwe toevoegingen, zoals het CANVAS en het VIDEO element.
Keith schrijft zoals altijd losjes, vrolijk en humoristisch. Maar dat weerhoudt hem er niet van om belangrijke termen, zoals het boolean attribute, helder uit te leggen. Ook laat hij mooie fallbackscenario's zien waarmee je nu al gebruik kunt maken van de innovaties in HTML.
Een heel hoofdstuk wordt gewijd aan web forms; een ander hoofdstuk aan semantiek. Hierin behandelt hij de meeste nieuwe structuurelementen die HTML5 kent, zoals HEADER, FOOTER en ASIDE. Tegen beter weten in legt hij omstandig uit dat het ASIDE-element niet bedoeld is voor een linker- of rechterkolom (elementen zijn immers positie-onafhankelijk), maar voor "tangentially related content", zijdelings gerelateerde content. Wat dat is mag Joost weten en over tien jaar zullen we gewoon zien dat 99% van de ASIDEs voorkomen als sidebar in de linker- of rechterkolom, ongeacht de inhoud van de ASIDE.
Desalniettemin is HTML5 for web designers een uitstekende inleiding in HTML5. In 85 pagina's ben je volledig op de hoogte! Nu graag zo'n uitgave over CSS3!
# ^ Vorige week vond de elfde bijeenkomst plaats van het Exclusieve Genootschap voor Slavische Cultuuroverdracht. De dis was weer uitzonderlijk smakelijk en werd overvloedig gevuld met louter vegetarische Russische gerechten. Wat te denken van: koolbroodjes, Georgische kaasbroodjes (chatsjapoerrie), aardappelsalade, gebakken champignons in roomsaus, Georgische bonensalade (lobio), vega-borsj, wareniki (een soort ravioli) met aardappel, wareniki met room, wareniki met kersen (yum yum!), Russische chocolaatjes, koolsalade, prjanniki (Russische kruidkoek), augurkjes, een aardappelgratin met room, champignons en kaas, gezouten komkommer en als toe chocoladetaart met verse vruchten. Hiernaast verscheen er ook Moskouse kwas, Russische champagne en Stolichnaya op tafel. Subliem!
Het thema van de elfde bijeenkomst van het Genootschap was literatuur. Met zoveel specialisten in de kleine ruimte was dat natuurlijk een kat in het bakkie. Drs. S. trapte af met een verhandeling die in het geheel niet ging over literatuur. Hij beschreef een schilderij dat momenteel in de Amsterdamse Hermitage hangt: Zinaida Yusupova door François Flameng. De hierop afgebeelde Zinaïda Joesoepova was een adellijke vrouw uit het Sint-Petersburg van eind negentiende eeuw. (Toevallig is zij ook de moeder van de moordenaar van Raspoetin.)
Zinaïda Joesoepova draagt een imponerende parel en volgens de begeleidende tekst in het museum is deze parel ooit van Filips de Tweede geweest. Drs. S. wilde de geschiedenis van de parel achterhalen en ontdekte bij toeval dat de parel van Joesoepova niet eigendom was geweest van Filips de Tweede, maar mogelijk wel van Lodewijk XIV! De Franse koning zou namelijk een parel in zijn bezit gehad hebben genaamd 'pellegrina', en die pellegrina had na vele omzwervingen Rusland bereikt. Tegwnoordig is de pellegrina in onbekende handen. De parel van Filips de Tweede daarentegen, de 'peregrina', behoort vandaag de dag toe aan Elizabeth Taylor. Een interessante verwisseling, wie schrijft er een Dan Brown bij?
Hierna vermaakten zowel drs. R. als drs. O. elk het publiek met een quiz over Russische literatuur. In de quizvragen nam de poezie een prominente rol in. Beide quizzen werden gewonnen door drs. B. Helaas is niet opgehelderd of hier een doorgestoken kaart in het spel was.
Drs. G. vertelde over zijn kennismaking met de Russische literatuur als tiener en kwam met een leeslijst voor beginnende Russisten op de proppen (bijeenkort op deze website). Drs. B. tenslotte liet zien wat de Hollandse link was van oud-Zenit-aanvaller Andrej Arsjavin: zijn genegenheid voor Ruud Gullit!
# ^ Hoe kritisch moet je als consument zijn, anno 2010? Als het om voedsel gaat kun je bijna niemand meer vertrouwen. Vlees en vis wordt volgestouwd met antibiotica en andere rotzooi, kant-en-klaarproducten in de supermarkt beconcurreren elkaar om de grootste hoeveelheid suiker, zout of vet. De industrie heeft zelf het keurmerk "ik kies bewust" geïntroduceerd. Maar hoe betrouwbaar is dat, nu het zelfs op ijstaart zit?
In Het Parool staat dit weekend een groot artikel over Foodwatch, "dé organisatie die opkomt voor uw recht op veilig en goed voedsel". Foodwatch houdt de ingrediënten van voedselproducten tegen het licht en bekijkt gezondheidsclaims kritisch. Vooral het donderend geweld van marketeers van grote multinationals wordt ontmaskerd, een zeer welkom tegengeluid in onze maatschappij waar marketeers en corporate communicatie-adviseurs alle ruimte krijgen om de burger hun gekleurde waarheid door de strot de duwen.
Meld je gauw aan voor de nieuwsbrief, voordat je nog meer spullen in de winkelwagen legt die daar helemaal niet thuishoren!
# ^ Ik heb het even nagezocht in de Van Dale en lachen staat alleen genoteerd als werkwoord. Naar mijn stellige indruk is het tegenwoordig, in de spreektaal tenminste, ook inzetbaar als bijvoeglijk naamwoord of als bijwoord, en wel als synoniem van 'grappig'. Heb je dit wel eens gehoord:
"Die vent daar heeft een lache gezicht!"
"Dit is echt een lache filmpje op Youtube!"
"En toen gingen we naar De Huppeldepup, en dat was echt lachen, want [bla bla bla]..."
Ik heb mezelf erop betrapt dat ik lachen ook zo gebruik. Hoera voor de flexibiliteit van de Nederlandse taal!
# ^ Ik fietste naar mijn werk en opeens viel mij op dat ik het woord onderweg op twee winkelruiten zag staan: lifestyle. Sommige kranten hebben een katern 'lifestyle', hele tijdschriften zijn er aan gewijd en hele winkels dus blijkbaar ook. Soms wordt het afgekort tot style, maar nooit tot life, dat betekent klaarblijkelijk toch wat anders.
Resteert de vraag: wat betekent lifestyle? Ik heb geen idee. Betekent het mode? Make-up? Dure huizen? Gouden kettingen? 15-jarige meisjes met anorexia over de catwalk jagen? Een leren bank van 15.000 euro? Ik weet het niet. Het valt me wel op dat lifestyle makkelijk inwisselbaar is. Als je het weglaat mis je niks. Goed, de krant wordt wat dunner, of de kiosk wordt wat leger, maar je mist niks essentieels. Lifestyle lijkt synoniem te zijn met 'leegte'...
Wat is lifestyle??? Letterlijk is lifestyle natuurlijk 'levensstijl', een stijl van leven. Om half zeven opstaan, de kinderen naar school brengen, op kantoor rondhangen, 's avonds de warme hap naar binnen schuiven en in slaap vallen voor de tv, dat is een lifestyle. Alleen niet de lifestyle die gepropageerd woirdt in die overbodige katernen in de krant. Lifestyle is een spel.
# ^ Het opvallende verlies vandaag van PSV van de nummer laatst van de Russische competitie, Sibir (Сибирь) uit Novosibirsk, werpt de vraag op hoe ons favoriete voetbalteam uit Tomsk het er van af brengt.
De Russische wintercompetitie is in maart begonnen en kende een stop van anderhalve maand gedurende het WK in Zuid-Afrika. Begin juli is de bal weer uit de kast gehaald en FC Tom stond toen nog fier op de vijfde stek. Sindsdien wist Tom uit 6 duels slechts 4 punten te halen. Vooral van lager geklasseerde clubs werd roemloos verloren. Sinds mei werd slechts één overwinning geboekt, en wel tegen Sibir Novosibirsk!
Koploper in Rusland is Zenit Sint-Petersburg, de club van trainer Luciano Spalletti heeft inmiddels 7 punten voorsprong op CSKA en Roebin Kazan.
# ^ Drie jaar bankier ik alweer bij de Triodos Bank. In 2008 schreef ik er een review over die inmiddels achterhaald is.
Deze maand heeft Triodos zijn website namelijk vernieuwd. Dat ziet er een stuk beter uit zeg, lekker fris! Het gedeelte voor online bankieren heeft helaas nog wel de oude antroposofische opmaak, maar wie weet wordt dat as-we-speak onder handen genomen?
In 2008 liep ik nog behoorlijk te tieren op de formulieren voor bijvoorbeeld het openen van een bankrekening. Gelukkig zijn ze geheel vernieuwd en voldoen ze aan de moderne standaarden op het gebied van gebruiksvriendelijkheid!
Verder is het handig om te weten dat Triodos meedoet met iDeal, dat je zelfs je hypotheek kunt oversluiten naar Triodos (lijkt wel wat aan de dure kant overigens) en dat Triodos geen eigen credit card voert. Mocht je per se een "duurzame credit card" willen hebben, dan kun je bij de ASN terecht, maar volgens mij bepalen uiteindelijk de aankopen de duurzaamheid van de kaart. (En natuurlijk kun je je credit card wel koppelen aan je Triodos betaalrekening.)
Triodos regelt het hele gedoe met overstappen voor je, dus waarom zit jij nou nog steeds bij de grote graaiers?
# ^ Het was schitterend weer op mijn verjaardag. Hoog tijd om de kinderen elders onder te brengen en de stad eens met andere ogen te bekijken. Nu even geen werk, scholen en crèches. We gingen lunchen bij de Hermitage.
Het plein achter de Hermitage is een oase van rust, vlakbij het onophoudelijke geraas van de Weesperstraat. Bij deze temperaturen was de gazpacho het beste gerecht op de kaart! Let op: het terras is niet bijster groot, en de aanloop is flink, dus hou er rekening mee dat je eventueel binnen, bij café-restaurant Neva, met een plekje genoegen moet nemen.
Vervolgens bezochten we de tentoonstelling Matisse tot Malevitsj. Die is er voor de liefhebber. Matisse mag tot de grootste kunstenaars aller tijden behoren, zijn gekladder is aan mij niet besteed. Zijn jeu-de-boulespelers, die prominent in de hoofdzaal hangt, zie ik vooral als een proeve van onkunnen. Juist een schilder die alle banden met het verleden wilde doorknippen moet je blijkbaar in historisch perspectief zien.
Van Malevitsj hangt er trouwens maar één schilderij op de tentoonstelling, de voorloper van de QR code, dus de tentoonstelling had beter Matisse tot Picasso gedoopt kunnen worden. Toegegeven, dat bekt minder.
Wel ontzettend handig dat de Hermitage een audiotour aanbiedt, want die gaat niet alleen over de lopende tentoonstelling, maar ook over de voormalige bestemming van het pand: het diaconessenhuis Amstelhof. En wat een schitterend gebouw is dat toch!
Hierna wilde we dineren aan de Prinsengracht, maar het schamele terras van De Bolhoed, drie miniscule tafeltjes tussen wat geparkeerde auto's en een woonboot, was helemaal bezet. Gelukkig was even verderop bij Spanjer wel plek. Het maakt niet uit waar je zit aan de gracht, als je maar ergens in de lome zon een beetje kunt lummelen. De keuken was beroerd, maar het stekje ideaal.
Als toerist in eigen stad wil je ook het avondprogramma volledig benutten. In The Movies draait momenteel de 68-jaar oude klassieker Casablanca. Mocht je nog niet verslingerd zijn aan deze film, hol naar de bioscoop! Wat een film! Zo worden ze tegenwoordig niet meer gemaakt. Onmogelijke liefde, oorlog, verzet, onmacht, corruptie, heroïek, exotiek en muziek: elke seconde boeit. In zwart-wit vanaf het grote doek: wie houdt het droog als de Marseillaise wordt ingezet tegen Die Wacht am Rhein? Een absolute must-see!
# ^ 1. The tallest man on earth - The wild hunt
2. The National - High violet
3. The Drums - The Drums
4. Jónsi - Go
5. Stars - The Five Ghosts
# ^