Jan van Aken – De ommegang

Een meeslepend verhaal, dat je ondanks de nukkige, ontoegankelijke hoofdpersoon meesleept door belangrijke mondiale gebeurtenissen die rond het jaar 1400 plaatsvinden.

De hoofdpersoon Isidoor is een omhoog gevallen vondeling, die als arts furore maakt. Hij is arrogant, ongevoelig, berekenend en seksistisch. Hij laat zijn vrienden en vriendinnen gemakkelijk vallen. Als lezer is het moeilijk genegenheid voor hem op te vatten. Dat het toch de moeite waard is om 600 pagina’s lang zijn lotgevallen te volgen, komt door de boeiende beschrijvingen van de middeleeuwse steden die hij op zijn “ommegang” aandoet, en door het verbinden van grote historische gebeurtenissen met het avontuurlijke leven van de hoofdpersoon.

De beste boeken van 2018

  1. Sapiens / Homo Deus / 21 lessen – Yuval Noah Harari
  2. Mythos – Stephen Fry
  3. Moby Dick – Herman Melville
  4. Der kleine Bruder – Sven Regener
  5. Een dagje naar het strand – Heere Heeresma
  6. Шпионский роман – Борис Акунин
  7. Feitenkennis – Hans Rosling
  8. Oorsprong – Dan Brown
  9. Renate Dorrestein – Mijn zoon heeft een seksleven
  10. Weg van liefde – Alain de Botton
  11. Hij kan me de bout hachelen – Hans Boland
  12. Onder de paardendeken – Russische winterverhalen

Oorsprong – Dan Brown

Waarom mijn data science collega Oorsprong aanraadde werd al snel duidelijk. Eén van de hoofdpersonen in het boek, Winston, is een product van kunstmatige intelligentie. Als een God dirigeert hij de andere hoofdpersonen van hot naar her, in een poging een antireligieuze presentatie te openbaren. Maar als er geen wifi is, is er ook geen Winston.

De andere hoofdpersoon is Robert Langdon. Die kennen we nog van de Da Vinci Code. En dat is meteen het zwakste punt van Oorsprong. De suspense in Oorsprong volgt exact hetzelfde procédé als in de Da Vinci Code: Robert Langdon is toevallig de enige die het werk van een vermoord persoon aan de vergetelheid kan ontrukken, maar wordt daarbij tegengewerkt door een mysterieuze en nietsontziende vijand. Samen met een mooie jongedame vlucht hij langs bakens van de westerse cultuur om uiteindelijk is zijn plannen te slagen. Hij is net James Bond, overwint de onmogelijkste tegenslagen en komt zelf ongeschonden uit de strijd.

Dat het van meet af aan duidelijk is dat het toch wel goedkomt met Robert Langdon neemt helaas een hoop spanning weg uit het boek, hoeveel cliffhangers Dan Brown er ook aan toevoegt. Wat resteert is een interessant gecomponeerd verhaal over een katholieke sekte en een baanbrekende ontdekking over de herkomst van de mens. Althans, baanbrekend voor mensen die uit een religieuze samenleving komen, zoals de Verenigde Staten. Sowieso is het verhaal erg Amerikaans. Beschrijvingen van Barcelona en de Sagrada Familia lijken rechtstreeks uit een reisgids te komen. In Europa kent iedereen Gaudí wel, maar voor Amerikanen is dat blijkbaar nog iets exotisch.

Als alle obstakels zijn overwonnen wordt het boek, zo’n 150 pagina’s voor het einde – pas echt interessant. Dan worden de ideeën van de vermoorde Edmond Kirsch uitvoerig uit de doeken gedaan en blijkt het plot toch gelaagder te zijn dan een platte avonturenroman. Mij dunkt dat de gemiddelde thriller-lezer zich toch behoorlijk kan verslikken in de presentatie van Kirsch. Maar als je hier wel je hart aan ophaalt kun je gelijk verder met de boeken van Harari, waarin Brown een heerlijke inleiding geeft.

President vermist – Patterson / Clinton

President vermist is een detective/thriller van de Amerikaanse thrillerauteur James Patterson en Bill Clinton. Bill Clinton? Ja, de voormalige Amerikaanse president heeft flink zijn stempel gedrukt op deze roman, en helaas komt dat het boek niet ten goede.

Ik ben niet zo’n thrillerlezer, dus wellicht had ik mij iets minder weerbarstig op moeten stellen bij het volstrekt ongeloofwaardige verhaal waarin één computervirus de volledige Amerikaanse maatschappij moet laten ontsporen. Eén virus dat in één klap alle bestaande systemen infecteert, maar ook alle backups en alle data vernietigt. Fysiek onmogelijk, maar goed, als je een spannend boek wil lezen, moet je dit uitgangspunt even accepteren. De Verenigde Staten van Amerika staan dus aan de rand van de afgrond.

Gelukkig is er een president die de handschoen van de dreiging oppakt. Een president die niet meedoet met de politieke spelletjes van de senaat, maar volledig altruïstisch zijn eigen carrière in de waagschaal stelt om zijn land te redden. En passant zet hij de hackers van zijn beveiligingsteam op het juiste spoor en ontmaskert hij eigenhandig een verrader in zijn staf. Bent u daar nog?

Een flinterdun plot met een politieke boodschap die er slaapverwekkend dik bovenop ligt: de oogst is aan de magere kant voor deze sterrencombinatie. Als filmscript zie ik er nog wel brood in, maar thrillerliefhebbers of boekenclubjes zijn er gauw op uitgekauwd.

 

Mijn zoon heeft een seksleven – Renate Dorrestein

Vanwege haar recente overlijden staat het werk van Renate Dorrestein in de belangstelling. De leesclub van mijn moeder leest Mijn zoon heeft een seksleven en ik lees mijn moeder Roodkapje voor. Ik moest het ook lezen, vond mijn moeder.

Mijn zoon etc. gaat over het drukke leven van Heleen, een vrouw in de overgang, met een eigen bedrijf en twee puberkinderen. Als haar moeder een hersenbloeding krijgt, komt haar ook de rol van mantelzorger toe en druppelt haar leven langzaam over.

Ondanks de zware thematiek van mantelzorg en dementie leest Mijn zoon etc. lekker weg. Hoe kan dat?

  • Dorrestein wisselt een wat afstandelijkere vertelstijl voortdurend af met spreektaal. Ze gebruikt veel gezegdes en laat soms ook opeens in een zin de persoonsvorm weg, waardoor je de indruk hebt dat de verteller jou tussen neus en lippen door persoonlijk even bijpraat.
  • Het onderwerp staat heel dichtbij: een gewone vrouw in een gewoon dorp, met herkenbare problemen.
  • De hoofdpersoon vertelt haar verhaal op de man af, met zelfspot en humor. Helaas, of gelukkig, kunnen ook dementerenden heel grappig uit de hoek komen:

Heleen krijgt een rondleiding in een verpleegtehuis waar haar moeder mogelijk geplaatst zal worden: “Een mager oud kereltje was de enige die naar me keek. Luid zei hij: Donder op met die rotkop!”

Opvallend genoeg bevatte de uitgave die ik las een advertentie achterin het boek. Behoor ik nu tot een selecte groep lezers die weet wat dr. v. betekent?

Hoewel de titel mogelijk iets anders doet vermoeden gaat Mijn zoon heeft een seksleven en ik lees mijn moeder Roodkapje voor niet over het seksleven van de zoon, maar hoofdzakelijk over de dementerende moeder. Ben jij een middelbare scholier en wil graag een spannend boek van een Nederlandse schrijfster op je lijst zetten? Begin dan bij Tessa de Loo ofzo, en laat dit boek nog maar even links liggen.

Zwemtochtenkalender 2019

Bronnen:

Netflix, NPO, series 2018

Op die zeldzame momenten die ik zin heb om tv te kijken, borrelt vooral die existentiële vraag op: Maar wat dan?

Voorlopig heeft De Volkskrant die vraag afdoende beantwoord: Ze zijn te lang en het zijn er te veel; maar allemachtig, wat een geweldig seriejaar was het weer!

Ik kan weer even vooruit!

Zwemmen voor Swim to Fight Cancer in het Spaarne te Haarlem

Jullie hebben de afgelopen dagen allemaal kunnen zien wat voor een heroïsche prestatie Maarten van der Weijden geleverd heeft door bijna de hele Elfstedentocht zwemmend af te leggen. Hij heeft hiermee veel geld ingezameld voor kankeronderzoek.

Behalve de Elfstedentocht organiseert Swim to Fight Cancer ook in andere steden zwemtochten om geld op te halen. Vorig jaar zwom ik mee in Den Bosch. Dit jaar zwem ik op zondag 16 september een thuiswedstrijd van 2 kilometer, in het Spaarne van Haarlem.

Zelfs met de kleinste bijdrage helpen jullie mij en het onderzoek naar kanker vooruit: https://haarlem.swimtofightcancer.nl/tomgreuter. Je bijdrage gaat overigens 100% naar kankeronderzoek! De kosten voor de organisatie van de zwemtocht nemen wij als deelnemers voor eigen rekening.

Tot zwems!

Een dagje naar het strand – Heere Heeresma

Een dagje naar het strand is een fantastische titel voor het verhaal dat niet bepaald een vrolijk en zonnig uitje naar het strand beschrijft. Om een e-reader te proberen wilde ik deze korte roman van Heere Heeresma na 25 jaar herlezen. Veel kon ik me er niet meer van herinneren. Veel regen en Hollandse grauwheid.

Bij herlezing viel me direct de archaïsche en poëtische taal op. Het verhaal is geschreven in 1961. Hoewel het een lekker dun boekje is, denk ik dat weinig scholieren er tegenwoordig mee uit de voeten kunnen.

Wat ik me totaal niet meer kon herinneren was dat de hoofdpersoon een alcoholist is. Bernd is werkeloos en platzak. Door zijn nichtje (dochter?) een dagje met uit te nemen naar het strand, kan hij zijn vriend Carl wat geld afhandig maken dat hij voornamelijk gebruikt om aan zijn drankzucht te voldoen. Aanvankelijk maakt Bernd indruk met zijn vindingrijkheid om én zijn nichtje Walijne een leuke dag aan het strand te bezorgen en tegelijkertijd zo snel, zo vaak en zo onopvallend mogelijk een biertje achterover te slaan, het liefst zonder ervoor te betalen. Maar wanneer Bernd steeds verder beneveld raakt, verdwijnt Walijne langzaam uit beeld totdat bij Bernd het licht helemaal uitgaat.

Hoewel het wrang is te zien dat de onvoorwaardelijke liefde van het meisje steeds minder weerklank vindt, ken ik geen mooiere beschrijving van iemands verlangen naar drank en de daaropvolgende onvermijdelijke ondergang. De prachtige beschrijvingen van het verlaten strand (met de “stoffige doffe geur van zand”) in de miezerregen versterken die ondergang: “het zand zag eruit als een onaantrekkelijke bruine koek, gekloofd en geschonden door gravers en fortenbouwers.”

Wat ontvlucht u deze zomer?

Fijne observatie van Ruud Welten in Wat ontvlucht u deze zomer?: door het massatoerisme is de wereld zó platgetreden dat er feitelijk geen verschil meer bestaat tussen de toerist en de reiziger, behalve dan dat de laatste zijn tocht naar elders een verhevener status toekent (“het hoort bij toerisme geen toerist te willen zijn”).

Wie nog steeds het romantische beeld koestert van reizen als vrijheid en ‘voor alles open staan’, mag dat enthousiasme anno 2018 eens gaan uitleggen aan een groep uitgeprocedeerde asielzoekers.

Maar willen we werkelijk een interessant gesprek over reizen voeren, laten we dan eens niet vragen naar het bekende, naar waar de reiziger is geweest of waarnaar hij verlangt heen te gaan, maar naar wat hij ontvlucht. Wat is het, dat maakt dat we onszelf moeten ontvluchten tot in de kleinste uithoeken van de wereld?