Ilja Repin, Sofia Aleksejevna en Peter de Grote

In het Groninger Museum is nog altijd de bijzondere overzichtstentoonstelling over Ilja Repin te bewonderen. Eén van de apartste schilderijen is wel “Tsarina Sofia Aleksejevna in het Novodevitsji-klooster”.
    H. merkte op dat op het schilderij achter het raam een lijk te zien was. Het was mij in het museum niet opgevallen. Gelukkig is het schilderij ook online te bezichtigen. Nog steeds vind ik het lastig om in deze zak meel een gehangene te zien. Maar het ging er in die tijd zeker bloedig aan toe en ik meen dat H. gelijk heeft.
    De Sofia Aleksejevna op dit schilderij is namelijk de halfzus van Peter de Grote. In 1682 werd de tienjarige Peter tot tsaar van Rusland uitgeroepen, maar zijn zus Sofia kreeg als regentes de werkelijke macht in handen. Acht jaar later wilde de jonge Peter alsnog zelf de scepter over het Russische Rijk zwaaien, maar zijn zus stond niet echt stond te springen om haar macht af te staan. In de paleisrevolutie die volgde en waarin onder andere de Kerk de zijde van Peter koos, overwon Peter. Sofia werd naar het klooster verbannen.
    Tien jaar later – in 1700 – kwamen haar volgelingen weer in opstand tegen Peter. Deze opstand werd hardhandig neergeslagen en Peter kwam tot de ontdekking dat Sofia zelf achter deze onlusten zat. Een aantal leidende figuren werd (inderdaad voor het raam van Sofia) op het terrein van het Novodevitsji-klooster opgehangen. Sofia mocht het klooster niet meer verlaten en vier jaar later overleed zij.
    » J.W. Bezemer – Een geschiedenis van Rusland