De fatsoenlijke samenleving

Gisteren betoogde Ivan Wolffers in het NRC Handelsblad dat de ‘multiculturele samenleving’ een pleonasme is. “Een samenleving is per definitie een ontmoetingsplaats voor mensen met verschillende belangen en daaraan gekoppelde culturele interpretaties.” Hij stelt daarom voor de term ‘fatsoenlijke samenleving’ te introduceren. Wolffers: “Fatsoenlijk is ‘eerlijk en transparant’, maar wel met ‘respect’ naar de verschillende leden van de samenleving. De overheid is verantwoordelijk voor de spelregels daarvoor.”
    Helemaal mee eens, maar meer het dan verplaatsen van woorden in de lucht is deze stelling niet. Opmerkelijk is dat Wolffers uit zijn eigen definitie van de ‘fatsoenlijke samenleving’ concludeert dat iemand die verkondigt dat bepaalde geloven minderwaardig of achterlijk zijn, een ‘fascist’ genoemd moet worden. “Het typische van fascisme is nu eenmaal dat men uitgaat van de superioriteit van de ene groep ten opzichte van de andere.”
    Ik hoop niet dat het in Wolffers’ fatsoenlijke samenleving niet toegestaan is om over verschillende culturen of geloven te discussiëren. Natuurlijk, ‘minderwaardig’ is een zware term. Maar ‘achterlijk’ betekent letterlijk ‘achtergebleven in ontwikkeling’. De hele islam als ‘achterlijk’ te bestempelen is wat kort door de bocht. Maar vele interpretaties van dit geloof, deze week nog ontaardend in een slachting in Nigeria, zijn zeker wel achterlijk. Als ik dan volgens Wolffers een fascist ben, dan moet dat maar.
    Overigens vind ik niet alleen de islam achterlijk, maar alle religies.