Nog een citaat van Astolphe

Stalin wordt vaak als het grote voorbeeld van Saddam Hoessein genoemd. Zelf had de man van staal ook zijn voorbeelden. Naast Ivan de Verschrikkelijke was dat bijvoorbeeld Peter de Grote, de man die voor zijn eigen meerdere glorie een stad liet bouwen in de noordelijke moerassen van Rusland. Hoe de prachtige kerken en paleizen in Sint-Petersburg gebouwd werden, beschrijft De Custine:

“Het Winterpaleis is een wonderbaarlijk resultaat van de wil van een mens, gebruikt om met mensenkracht te vechten tegen natuurwetten. Het doel is bereikt, want in één jaar is dit paleis uit zijn as herrezen en het is, geloof ik, het grootste van alle paleizen: even groot als het Louvre en de Tuilerieën samen.
    Opdat het werk gereedkwam binnen de door de Keizer gestelde termijn moesten ongehoorde inspanningen worden geleverd; het werk binnen ging door tijdens perioden van strenge vorst; zesduizend arbeiders waren voortdurend bezig: iedere dag stierf er een groot aantal, maar omdat de plaats van de slachtoffers onmiddellijk werd ingenomen door andere kampioenen die de lege plekken bezetten om op hun beurt om te komen op deze roemloze bres, werden de doden niet opgemerkt. Het het enige doel van zo veel offers was een gril van een man te rechtvaardigen! Bij de van nature, dat wil zeggen van oudsher, beschaafde volken, wordt het leven van de mensen alleen in de waagschaal gesteld om gemeenschappelijke belangen te verdedigen, waarvan bijna iedereen de ernst onderkend. Maar hoeveel generaties heersers zijn door het voorbeeld van Peter de Grote niet bedorven.”

    
    » Astolphe