Reizen in Rusland

Afgelopen zaterdag vond alweer de zesde bijeenkomst plaats van het Exclusieve Genootschap voor Slavische Cultuuroverdracht, ditmaal in ‘s-Hertogenbosch. Het onderwerp was “reizen in Rusland” en trok een record aan deelnemers: 10!

Die deelnemers leken vooral op de wodka afgekomen te zijn, want weinigen hadden de moeite genomen om een onderwerp voor te bereiden; de meesten gingen er blijkbaar vanuit dat een verhaal over dit onderwerp wel uit de losse pols geschud kon worden.

Astolphe Marquis de CustineDrs. Greuter probeerde “reizen in Rusland” in een historische context te plaatsen door de reisbrieven van De Custine (1839) te vergelijken met hedendaagse reisindrukken. De Custine hekelde het totalitaire systeem van die tijd op alle fronten: “Het is altijd goed te weten dat er een samenleving bestaat waar geen enkel geluk mogelijk is omdat de mens, vanwege een wetmatigheid in zijn natuur, niet gelukkig kan zijn zonder vrijheid.”

Het blijkt dat Rusland er dan enorm op vooruitgegaan is, want tot hedendaagse reisindrukken behoren de opmerkingen: “kauwgom staat hier [in Rusland dus, TG] op de menukaart in het restaurant”, en “ondanks de vele openbare toiletten is er best wel vaak een pisstank op straat”.

Drs. Odelevskaja beschreef de manier waarop Sovjetburgers in de jaren 70 en 80 voornamelijk slechts in eigen land op vakantie konden en veelal terechtkwamen in kuuroorden aan de Zwarte Zee, die gevestigd waren in voormalige aristocratische paleizen en landhuizen.

Drs. Beers recenseerde twee recent verschenen reisboeken, “Rusland voor gevorderden” van Jelle Brandt Corstius en “Montagne Russe” van Pieter Waterdrinker. Het boek van Brandt Corstius vond zij uitermate leesbaar, hoewel er soms wel erg makkelijk gescoord werd over de rug van de Russen. Waterdrinker heeft meer literaire aspiraties.

Na deze laatste lezing waren de sprekers al zo vaak onderbroken en was er reeds zoveel “verstand in de kan” dat we het serieuze onderwerp “reizen” verder hebben laten liggen en en groupe geprobeerd hebben de Russische ziel te definiëren. Bij onze eerste poging zijn wij daar vooralsnog niet in geslaagd.

    » Brieven uit Rusland – Astolphe Marquis de Custine
    » Tom’s guide to Russia